ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು (First Hydrogen Train) ಸಿದ್ಧ
Indian Railways to Launch Its First Hydrogen Train Showcasing Self-Reliant India
ಇಂಡಿಯನ್ ರೈಲ್ವೇಸ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಶುದ್ಧ ಇಂಧನಾಧಾರಿತ ರೈಲು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡುವ ಈ ಪೈಲಟ್ ಮಾದರಿ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆ RDSO (Research, Design & Standards Organisation) ತಯಾರಿಸಿದ ಮಾನದಂಡಗಳಡಿ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಈ ಮಹತ್ತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕುರಿತು ರೈಲ್ವೇ ಸಚಿವ ಅಶ್ವಿನಿ ವೈಷ್ಣವ ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲುಗಳನ್ನು 35ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಂಪರೆಯ (ಹೆರಿಟೇಜ್) ಮತ್ತು ಹಿಲ್ಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು
ರೈಲ್ವೇ ಸಚಿವರು ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, ದೇಶದ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಹರಿಯಾಣದ ಜಿಂದ್ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ನಿರ್ಮಾಣಯೋಜನೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ‘ಇಲೆಕ್ಟ್ರೋಲಿಸಿಸ್ ವಿಧಾನ’ದ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೊಸ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಟ್ರೈನ್ಸೆಟ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ್ ಭಾರತ ಮಿಷನ್ಅಡಿ ದೇಶೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಲವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ.
ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು
10 ಬೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇಶದ ಈ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಈಗ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಬಲಿಷ್ಠ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಚಾಲಿತ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ರೈಲುವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟು 2400 ಕಿಲೋವಾಟ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲದು. ಎರಡು ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಪವರ್ ಕಾರುಗಳು ತಲಾ 1200 ಕಿಲೋವಾಟ್ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಲಿದ್ದು, ಉಳಿದ ಎಂಟು ಬೋಗಿಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಂಡಿವೆ.
ಶೂನ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯ :
ಈ ರೈಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಏನೂ ಹೊರಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ರೈಲಿನಿಂದ ಹೊರಬರುವುದೇ ನೀರಿನ ಆವಿಯಷ್ಟೆ. ಇದರಿಂದ ರೈಲು ಸಂಚಾರದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಬಳಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಯೋಜನೆ. ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪ್ರೋಟೊಟೈಪ್ ನಿರ್ಮಾಣದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಇದು ಪೈಲಟ್ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದರ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ಸಚಿವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಯೋಜನೆ, ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ, ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸಾರಿಗೆ ಭವಿಷ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದತ್ತ ಇಂಡಿಯನ್ ರೈಲ್ವೇಸ್ ನೀಡಿರುವ ಮಹತ್ವದ ನಾಂದಿ. ಇದು ಭಾರತದ ಹಸಿರು ಸಾರಿಗೆ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಬಲ ತುಂಬುವ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಸಾರಾಂಶ
✶ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇ ತಯಾರಿಸಿದ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲು ಈಗ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
✶ಈ ರೈಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಿತ ಭಾರತ (Atmanirbhar Bharat) ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
✶ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು RDSO (Research Design & Standards Organisation) ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿದೆ.
✶ಕೋಚ್ಗಳನ್ನು ICF – ಚೆನ್ನೈ (Integral Coach Factory) ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.
ರೈಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು :
✶ಒಟ್ಟು ಕೋಚ್ಗಳು: 10
✶2 Driving Power Cars
✶8 ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಕೋಚ್ಗಳು
✶ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಸುಮಾರು 2,600 ಪ್ರಯಾಣಿಕರು
✶ಪವರ್ ಕ್ಯಾಪಾಸಿಟಿ: ಸುಮಾರು 2400 ಕಿಲೋವಾಟ್ (kW)
✶ವೇಗ: ~ 110–140 ಕಿಮೀ/ತಾಸು
ಇದು ಬ್ರಾಡ್ಗೇಜ್ ಮೇಲೆ ದುಡಿಯುವ ವಿಶ್ವದ ಉದ್ದವಾದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಟ್ರಯಲ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗ :
✶ಮೊದಲ ಟ್ರಯಲ್ ಜಿಂದ್–ಸೋನಿಪತ್ (ಹರಿಯಾಣ) ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
✶ಒಟ್ಟು ದೂರ: ಸುಮಾರು 89–90 ಕಿಮೀ
.
ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇಂಧನ ಮೂಲ :
✶ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಜಿಂದ್ನಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
✶ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಹಾಗೂ ರಿಫ್ಯುಯೆಲಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಮಹಿಳಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (WPL ) ವಿಜೇತರ ಪಟ್ಟಿ (2023 ರಿಂದ 2026)
- ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ಕ್ವಿಜ್ (06-02-2026)
- ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ಕ್ವಿಜ್ (05-02-2026)
- ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ಕ್ವಿಜ್ (04-02-2026)
- ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ಕ್ವಿಜ್ (03-02-2026)
