ಜಾಮೀನು (Bail) ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರೋಲ್ (Parole) ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು..?

February 19, 2026 spardhatimes

Share With Friends

Difference between Bail and Parole :

ಜಾಮೀನು (Bail) ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರೋಲ್ (Parole) ಎರಡೂ ಕಾನೂನು ಪದಗಳು. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥ, ಅನ್ವಯಿಸುವ ಹಂತ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ ಬೇರೆಬೇರೆ. ಸರಳವಾಗಿ ನೋಡಿದ್ರೆ – ಜಾಮೀನು ವಿಚಾರಣೆಯ ಮೊದಲು/ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುವಾಗ, ಪ್ಯಾರೋಲ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

1.ಜಾಮೀನು (Bail) ಎಂದರೇನು?

ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ನಂತರ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ.
ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ಇನ್ನೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದ್ದೇಶ: ಆರೋಪಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡಿ, ಆದರೆ ಅವನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಬೇಕು.
ಜಾಮೀನು ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ: ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Magistrate/Session Court/High Court).
ಉದಾಹರಣೆ: ಕಳ್ಳತನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ ಜಾಮೀನು ಸಿಗಬಹುದು.

ಉದಾಹರಣೆ: ಅಪರಾಧ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಬಂಧನವಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಜಾಮೀನು ನೀಡಬಹುದು.

ಕಾನೂನು ಆಧಾರ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನು ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು Criminal Procedure Code (CrPC) ಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿವೆ.
ಸೆಕ್ಷನ್ 436 – Bailable offences
ಸೆಕ್ಷನ್ 437 – Non-bailable offences
ಸೆಕ್ಷನ್ 439 – ಸೆಷನ್ಸ್/ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಧಿಕಾರ

ಜಾಮೀನಿನ ವಿಧಗಳು
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾಮೀನು (Regular Bail) – ಬಂಧನವಾದ ನಂತರ.
ಅಂಟಿಸಿಪೇಟರಿ ಜಾಮೀನು (Anticipatory Bail) – ಬಂಧನದ ಭೀತಿ ಇದ್ದಾಗ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ.
ಇಂಟರಿಂ ಜಾಮೀನು (Interim Bail) – ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅವಧಿಗೆ.

ಬೈಲಬಲ್ & ನಾನ್-ಬೈಲಬಲ್ ಅಪರಾಧ
Bailable offence – ಆರೋಪಿಗೆ ಜಾಮೀನು ಹಕ್ಕಿನಂತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
Non-bailable offence – ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿವೇಚನೆ ಮೇರೆಗೆ ಮಾತ್ರ.

ಷರತ್ತುಗಳು :
ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಸಲ್ಲಿಕೆ
ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಕೊಡಬಾರದು
ದೇಶ ತೊರೆಯಬಾರದು
ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಬೇಕು

ಮುಖ್ಯ ತತ್ವ
ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೂಲ ತತ್ವ ಇದೆ:
“Bail is the rule, Jail is the exception.”
ಅಂದರೆ, ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾಗುವವರೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿರ್ದೋಷಿ.

2.ಪ್ಯಾರೋಲ್ (Parole) ಎಂದರೇನು?

ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೈದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಕಾರಣಗಳಿಂದ (ಕುಟುಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಇತ್ಯಾದಿ) ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ.
ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದ್ದೇಶ: ಮಾನವೀಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಬಿಡುವು.
ಪ್ಯಾರೋಲ್ ನೀಡುವವರು: ಜೈಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು/ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಬಂಧಿತ ಇಲಾಖೆ.
ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅವಧಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ಯಾರೋಲ್ ಅವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಾಗಬಹುದು, ರಾಜ್ಯ ನಿಯಮಾವಳಿ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ).

ಯಾವಾಗ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರ ಮರಣ/ಅನಾರೋಗ್ಯ
ಮದುವೆ
ತೀವ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ
ಮಾನವೀಯ ಕಾರಣಗಳು

ಯಾರು ನೀಡುತ್ತಾರೆ?
ಪ್ಯಾರೋಲ್ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ:
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ
ಜೈಲು ಅಧೀಕ್ಷಕರು
ಕಾರಾಗೃಹ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿ
ಇದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವಲ್ಲ (ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ).

ಪ್ಯಾರೋಲ್ ವಿಧಗಳು
Custody Parole – ಪೊಲೀಸ್ ಕಸ್ಟಡಿಯೊಂದಿಗೆ.
Regular Parole – ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಗೆ ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ.

ಷರತ್ತುಗಳು
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು
ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಬೇಕು
ಅಪರಾಧ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಾರದು

ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯ
ಪ್ಯಾರೋಲ್ ಅವಧಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ರಾಜ್ಯ ನಿಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ).

ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ:
ಜಾಮೀನು → ಪ್ರಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಬಿಡುಗಡೆ.
ಪ್ಯಾರೋಲ್ → ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬಿಡುಗಡೆ.
ಜಾಮೀನು ಎಂದರೆ “ಆರೋಪಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ”
ಪ್ಯಾರೋಲ್ ಎಂದರೆ “ಶಿಕ್ಷೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಮಾನವೀಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬಿಡುಗಡೆ”