ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹನ ಕಥೆ
ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿ ಇನ್ನೂ ಶಾಂತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹ(Bhishma Pitamaha)ರು ಶರಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದರು. ದೇಹವೆಲ್ಲ ಗಾಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅಸಹನೆಯಿರಲಿಲ್ಲ — ಶಾಂತಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು.
ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದಿತ್ತು. ಪಾಂಡವರು ವಿಜಯಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಭೀಷ್ಮರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು,
“ಪಿತಾಮಹಾ, ಇಷ್ಟು ನೋವಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನೀವು ಇನ್ನೂ ದೇಹ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡದಿರುವುದೇಕೆ?” ಎಂದು ವಿನಯದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.
ಭೀಷ್ಮರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದು ಹೇಳಿದರು,
“ರಾಜನೇ, ನನಗೆ ಇಚ್ಛಾಮರಣ ಎಂಬ ವರವಿದೆ. ಆದರೆ ಸೂರ್ಯ ಉತ್ತರಾಯಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರೆಗೆ ನಾನು ಈ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷಣ ಬರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.”
ದಿನಗಳು ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಸೂರ್ಯನ ದಿಕ್ಕು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಚಳಿಗಾಲದ ಕತ್ತಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ, ಬೆಳಕು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೂ ಆ ದಿನ ಬಂತು — ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ.
ಆ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಸೂರ್ಯನು ಮಕರ ರಾಶಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತೆ, ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಕಿರಣವೊಂದು ಹೊಮ್ಮಿತು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಅವರು ಧರ್ಮ, ರಾಜಧರ್ಮ, ದಾನ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಮಹತ್ವದ ಉಪದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.
“ಧರ್ಮವೇ ಮನುಷ್ಯನ ನಿಜವಾದ ಆಭರಣ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಭೀಷ್ಮರು.
“ಅಧರ್ಮದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಸತ್ಯದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವನು ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.”
ಉತ್ತರಾಯಣದ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಕಾಶವೂ ಮೌನವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡಿತು.
ಅಂದಿನಿಂದ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ (Makar Sankranti) ಕೇವಲ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ —
ಅದು ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಬೆಳಕಿನ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಸಂಕೇತ,
ತ್ಯಾಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ಸಂದೇಶವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.
ಇಂದಿಗೂ, ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬಂದಾಗ ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹರ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ನೆನೆದು, ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಪಾಠವನ್ನು ಮಹಾಭಾರತ ನಮಗೆ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ.


