3ನೇ ಅವಧಿಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಉಪಸಭಾಪತಿಯಾಗಿ ಹರವಂಶ್ ನರಾಯಣ ಸಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ
ಹರಿವಂಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ (Harivansh Narayan Singh) ಅವರು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಉಪಸಭಾಪತಿಯಾಗಿ (Rajya Sabha Deputy Chairman) ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 17ರಂದು ಯಾವುದೇ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಲ್ಲದೆ (unopposed) ಅವರು ಪುನರಾಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲುಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಹರವಂಶ್ ಅವರ ಮರುಆಯ್ಕೆ, ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದ ಮೇಲೆ ಸದನದ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯಲ್ಲಿನ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.
ವಿರೋಧವಿಲ್ಲದೆ ಆಯ್ಕೆ – ಸರ್ವಪಕ್ಷೀಯ ಬೆಂಬಲ
ಹರವಂಶ್ ಅವರ ಮರುಆಯ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಿಲ್ಲದೆ ನಡೆದಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಹಮತವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ನಾಯಕ J. P. Nadda ಮಂಡಿಸಿದರು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 9, 2026ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದ್ದು, ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮೊದಲ ಸಾಧನೆ
ಈ ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿರುವುದು ಏನೆಂದರೆ, ಹರವಂಶ್ ಅವರು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಉಪಸಭಾಪತಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿತ್ತು.
ಯಾರು ಹರವಂಶ್..?
ಹರವಂಶ್ ನರಾಯಣ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಪತ್ರಕರ್ತನಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿ ಬಳಿಕ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವರು. ಅವರು ‘ಪ್ರಭಾತ್ ಖಬರ್’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮಾಜಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದು, ಸದನದಲ್ಲಿ ಶಾಂತ, ಸಮತೋಲನದ ನಡೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮ ಪಾಲನೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಉಪಸಭಾಪತಿ ಆಯ್ಕೆ ವಿಧಾನ :
Rajya Sabha ಉಪಸಭಾಪತಿಯನ್ನು ಸದನದ ಸದಸ್ಯರೇ ತಮ್ಮೊಳಗಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸರಳ ಬಹುಮತ (Simple Majority) ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸಭಾಪತಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಉಪಸಭಾಪತಿಯ ಅವಧಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಳಗಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ:
*ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ
*ಸಭಾಪತಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆ
*ಸದನದ ಬಹುಮತದಿಂದ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಂಡರೆ
EXAM NOTES :
•ಏಪ್ರಿಲ್ 17 ರಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಉಪ ಸಭಾಪತಿಯಾಗಿ ಹರಿವಂಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
•ಏಪ್ರಿಲ್ 9 ರಂದು ಹರಿವಂಶ್ ಅವರ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಕಚೇರಿ ಖಾಲಿಯಾಗಿತ್ತು.
•ಸಂವಿಧಾನದ 80(1)(a) ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಪತ್ರಕರ್ತ-ರಾಜಕಾರಣಿ ಹರಿವಂಶ್ ಅವರನ್ನು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದರು.
•ಏಪ್ರಿಲ್ 10 ರಂದು ಸಂಸತ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸಿ.ಪಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಹರಿವಂಶ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಬೋಧಿಸಿದರು.
•ಹಿಂದಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ‘ಪ್ರಭಾತ್ ಖಬರ್’ ನ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ 2014 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೇಲ್ಮನೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
•ರಾಜ್ಯಸಭೆಯು ತನ್ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸಿತು, ಏಪ್ರಿಲ್ 15 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಬಿಜೆಪಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಡಿಯಿಂದ ಆರು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿತು.
•ಪುನರ್ರಚಿಸಲಾದ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ದಿನೇಶ್ ಶರ್ಮಾ, ಎಸ್. ಫಾಂಗ್ನೋನ್ ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಘನಶ್ಯಾಮ್ ತಿವಾರಿ; ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಿಂದ ಫುಲೋ ದೇವಿ ನೇತಮ್; ಎಐಎಡಿಎಂಕೆಯಿಂದ ಎಂ. ತಂಬಿದುರೈ; ಮತ್ತು ಬಿಜೆಡಿಯಿಂದ ಸಸ್ಮಿತ್ ಪಾತ್ರಾ ಇದ್ದಾರೆ.
•ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪಿ.ಸಿ. ಮೋದಿ ಅವರು ಸದನದಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದರು.
ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಮಿತಿ ಕಾರ್ಯಗಳು :
•ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಸದನದ ಕಲಾಪಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
•ಭಾರತದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
•ರಾಜ್ಯಸಭೆಯು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
•ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
•ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಮಿತಿಯಿದ್ದು, ಅವರನ್ನು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
•ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಸದನದ ಕಲಾಪಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
•ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವಾಗ, ಅವರು ಸಭಾಪತಿಯವರಂತೆಯೇ ಕಲಾಪಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ – ಕ್ರಮವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಧಿವೇಶನಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸದನದ ಸುಗಮ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
•ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವಂತೆ ಆವರ್ತನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಾಸನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ 33% ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಗೆ ಸೋಲು
- 2025-26 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯ 5,200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ
- ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಬೆಂಗಳೂರು ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮಂಡಳಿ (BWSSB)
- ಮುಖೇಶ್ ಅಂಬಾನಿ ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ
- ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ..?
