ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಜೆಂಡರ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಂಪೈರ್ ರಿತಿಕಾ ಶ್ರೀ (Rithika Sri )
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸೇಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲದ ರಿತಿಕಾ ಶ್ರೀ (Rithika Sri) ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಜೆಂಡರ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಂಪೈರ್ (First Transgender Umpire) ಆಗಿ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಾಜದ ಲಿಂಗಭೇದ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸಿ, ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗುರುತನ್ನು ಮೂಡಿಸಿರುವುದು ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆ :
ರಿತಿಕಾ ಶ್ರೀ ಅವರು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ‘ಆರ್. ಮುತ್ತುರಾಜ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಪಂಜಾಬ್ನ ಮೊಹಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಐಪಿಎಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಂಪೈರಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿತು.
2020ರ ಕೋವಿಡ್-19 ಲಾಕ್ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ತವರೂರಾದ ಸೇಲಂಗೆ ಮರಳಿದರು. ಈ ಸಂಕಷ್ಟದ ಅವಧಿಯೇ ಅವರ ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕು ತಿರುಗಿಸಿದ ಘಟ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಪೈರ್ ಆಗುವ ಕನಸಿಗೆ ಬಲ ನೀಡಿತು.
ಅಂಪೈರಿಂಗ್ ಪಯಣ :
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಸೇಲಂ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ರಿತಿಕಾ ಶ್ರೀ ಅವರಿಗೆ ಅಂಪೈರ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಯು. ಜಯರಾಮನ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ಹಿರಿಯ ಅಂಪೈರ್ಗಳಾದ ಆರ್. ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಮತ್ತು ವಿ. ಶಾಂತಿ ಭೂಷಣ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಅವರು, 2021ರಿಂದಲೇ ಸೇಲಂ ಮತ್ತು ನಾಮಕ್ಕಲ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಪೈರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ, ಅವರ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿಷ್ಠೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.
ಲಿಂಗ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು :
2024ರಲ್ಲಿ ರಿತಿಕಾ ಶ್ರೀ ಅವರು ಲಿಂಗ ಪರಿವರ್ತನೆ (Gender Transition) ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಅವರ ಗುರುಗಳಾದ ಜಯರಾಮನ್ ದಂಪತಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಆದರೆ ಸಮಾಜದಿಂದ ಕೆಲವು ಅಡೆತಡೆಗಳು ಎದುರಾದವು. ಒಮ್ಮೆ ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಂಪೈರ್ ಆಗಿ ತೆರಳಿದ್ದಾಗ, ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೆ ಬಿಡದೆ ತಡೆದ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ನೀತಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಸಾಧನೆ :
ತಮಿಳುನಾಡು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸುವ ‘ಸ್ಟೇಟ್ ಪ್ಯಾನಲ್ ಅಂಪೈರ್’ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮಹಿಳಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯಲು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ರಿತಿಕಾ ಶ್ರೀ ಅವರ ಮನವಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ‘ತೃತೀಯ ಲಿಂಗ’ (Third Gender) ಎಂಬ ಹೊಸ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮವಲ್ಲ, ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯತ್ತ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ರಿತಿಕಾ ಅವರ ಹೋರಾಟವೇ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ :
ಭಾರತದಲ್ಲಿ 2014ರಲ್ಲಿ Supreme Court of India ನೀಡಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿನ ಮೂಲಕ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮೂರನೇ ಲಿಂಗವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರಕಿತು. ಇದರ ನಂತರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದರೂ, ಅವು ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ರಿತಿಕಾ ಶ್ರೀ ಅವರ ಸಾಧನೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.


