ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ರಫ್ತು : ಭಾರತವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದ ಬ್ರೆಜಿಲ್

April 25, 2026

Share With Friends

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಕಾರ್ನ್ (ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ) ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಭಾರತ ಈಗ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಇದೀಗ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ನ್ ಪೂರೈಕೆದಾರನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೃಷಿ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದೊಳಗಿನ ಇಥನಾಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆ ಕಾರ್ನ್ ರಫ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದ್ದು, ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ತನ್ನ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಇಥನಾಲ್ ಬೇಡಿಕೆಯ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಭಾರತ ತನ್ನ ಕಾರ್ನ್ ರಫ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ನೀತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದೊಳಗಿನ ಇಥನಾಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ರಫ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದೆ. ಇಂಧನ ಮಿಶ್ರಣ ನೀತಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಕಾರ್ನ್ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ರಫ್ತು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ತನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

ಇದುವರೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಮೀಪತೆ ಮತ್ತು ವೇಗವಾದ ಪೂರೈಕೆ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಬೇಡಿಕೆ ಏರಿಕೆ, ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ ಕುಸಿತದಿಂದ ಭಾರತದ ಮುನ್ನಡೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬೆಲೆಗಳಿಂದ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪಶು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಉದ್ಯಮದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ.

ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಇಥನಾಲ್ ಮಿಶ್ರಣ ನೀತಿಯಿಂದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಬಳಕೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಫ್ತುಗಿಂತ ದೇಶೀಯ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗುವ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅರ್ಜೆಂಟಿನಾ ಪ್ರಮುಖ ರಫ್ತುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ನ್ ಬೆಲೆಗಳು ಹವಾಮಾನ, ಜೈವ ಇಂಧನ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಆಮದುದಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಉದ್ಯಮ ಬಲವಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ.

ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಬೆಳೆಯ ಮಹತ್ವ:

ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿರುವ ಬೆಳೆ ಎಂದರೆ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ (Maize). “ಸೀರಿಯಲ್ಸ್ ರಾಣಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಬೆಳೆಗಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು Zea mays. ಹಿಂದೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಪಶುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಇಂದು ಆಹಾರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆಯವರೆಗೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಗೋಧಿ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗದಿದ್ದರೂ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಪ್ರಮುಖ ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆ ಆಗಿದೆ. ಆಹಾರ, ಪಶು ಆಹಾರ, ಸ್ಟಾರ್ಚ್, ಪಾಪ್‌ಕಾರ್ನ್, ಕಾರ್ನ್ ಎಣ್ಣೆ, ಶಿಶು ಆಹಾರ, ಸೌಂದರ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹಾಗೂ ಬಯೋಫ್ಯುಯೆಲ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಬೆಳೆ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಬೆಳೆಯುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ :
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದೆ. ರಾಜ್ಯವು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 15.30% ಪಾಲು ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಮಾರು 19 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಈ ಬೆಳೆ 6.64 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

2024-25ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಉತ್ಪಾದನೆ 43.41 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕೋಳಿ ಉದ್ಯಮ, ಸ್ಟಾರ್ಚ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಎಥನಾಲ್ ಮಿಶ್ರಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆ ಈ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

2024-25ರ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳು :
ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ 2025-26 ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
1.ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ – 6.64 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ (15.30%)
2.ಕರ್ನಾಟಕ – 6.19 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ (14.26%)
3.ಬಿಹಾರ – 5.47 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ (12.60%)

ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ :
ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಚೀನಾ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತವು 1961ರಿಂದಲೂ ವಿಶ್ವದ ಟಾಪ್ 10 ಉತ್ಪಾದಕರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಮಹತ್ವ ಇನ್ನಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.