ಜನವರಿ 30 : ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನ (World Leprosy Day)
ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯ ಭಾನುವಾರ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1954ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಾನವೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ರೌಲ ಫೊಲರೊ (Raoul Follereau) ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುವವರ ಮೇಲಿನ ಭೇದಭಾವ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಿರಸ್ಕಾರ ತೊಲಗಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. . ಕಳೆದ 72 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ (ಅವರಿಗೆ ಕುಷ್ಠರೋಗ ಪೀಡಿತರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು) ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇರುವ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ, ರೋಗದ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ 30ರಂದು ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನ (World Leprosy Day)ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕುಷ್ಠರೋಗ ಜಾಗೃತಿದಿನವನ್ನು “ಕುಷ್ಠರೋಗ ವಿರೋಧಿ ದಿನ (Anti-Leprosy Day)” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) 2005ರಲ್ಲಿ ಕುಷ್ಠರೋಗವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ “ನಿಯಂತ್ರಿತ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ 2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
2021ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 1,40,546 ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು 40% ಆಗಿದೆ. ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಸೇರಿ WHO ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ-ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 74% ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರತಿ 10,000 ಜನರಿಗೆ 0.4 ಆಗಿದ್ದು, ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಮಾಣ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನ: ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ
ಈ ದಿನವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1954ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಾನವೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ರೌಲ ಫೊಲರೊ (Raoul Follereau) ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಾರ್ವೇ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಗರ್ಹಾರ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಆರ್ಮಾವರ್ ಹ್ಯಾನ್ಸನ್ ಕುಷ್ಠರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು. ಕುಷ್ಠರೋಗವು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ರೋಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ರೋಗದ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಕುಷ್ಠರೋಗ ಪೀಡಿತರ ಸೇವೆಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದರು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನವು ಮಾನವೀಯತೆ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಕರುಣೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅವರು ರೋಗಪೀಡಿತರ ಪುನರ್ವಸತಿ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದರು. ಕುಷ್ಠರೋಗವನ್ನು ಸಮಾಜದಿಂದ ದೂರವಿಡುವ ಮನೋಭಾವಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪುಣ್ಯತಿಥಿಯಾದ ಜನವರಿ 30ರಂದು ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಭಾರತವು 2005ರಲ್ಲಿ ಕುಷ್ಠರೋಗವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.
ಈ ದಿನದ ಆಚರಣೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಭ್ರಾಂತಿಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು, ರೋಗಪೀಡಿತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಕಡಿಮೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಕೊರತೆ, ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವಮಾನಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಅನೇಕರು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ. WHO ಉಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಭಯದಿಂದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.
ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಸುಲಭ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಕುಷ್ಠರೋಗದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ.
2026ರ ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನದ ವಿಶೇಷ :
2026ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನವನ್ನು ಜನವರಿ 25, ಭಾನುವಾರ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನ 2026ರ ಥೀಮ್ “ಕುಷ್ಠರೋಗ ಗುಣಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ; ನಿಜವಾದ ಸವಾಲು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ (Leprosy is curable, the real challenge is stigma)”
ಈ ಥೀಮ್ ಮೂಲಕ ಕುಷ್ಠರೋಗಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಔಷಧ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರುವ ಭಯ, ಭೇದಭಾವ ಮತ್ತು ಅವಮಾನವೇ ದೊಡ್ಡ ಅಡೆತಡೆಯೆಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರಲಾಗಿದೆ.
ವರ್ಷವಾರು ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನದ ವಿಷಯಗಳು (WLD):
ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನ 2025 – ವಿಷಯ: ಒಂದಾಗೋಣ. ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸೋಣ. ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡೋಣ
ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನ 2024 – ವಿಷಯ: ಕುಷ್ಠರೋಗವನ್ನು ಸೋಲಿಸೋಣ
ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನ 2023 – ವಿಷಯ: ಈಗಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ. ಕುಷ್ಠರೋಗಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿ
ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನ 2022 – ವಿಷಯ: ಘನತೆಗೆ ಒಂದಾಗೋಣ
ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನ 2021 – ವಿಷಯ: ಕುಷ್ಠರೋಗವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಕಲಂಕವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಸುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿ
ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನ 2020 – ವಿಷಯ: ಭೇದಭಾವ, ಕಲಂಕ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದೇ ಕುಷ್ಠರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿದೆ
ವಿಶ್ವ ಕುಷ್ಠರೋಗ ದಿನ 2019 – ವಿಷಯ: ಭೇದಭಾವ, ಕಲಂಕ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಅಂತ್ಯ
ಕುಷ್ಠರೋಗ ಎಂದರೇನು?
ಕುಷ್ಠರೋಗ (Hansen’s Disease) ಎನ್ನುವುದು Mycobacterium leprae ಎಂಬ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸೋಂಕು ರೋಗ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನರಮಂಡಲ, ಕೈ, ಕಾಲು ಮತ್ತು ಮುಖವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ರೋಗವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ ನಂತರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 5ರಿಂದ 7 ವರ್ಷಗಳು, ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 20 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯಬಹುದು.
ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಸಂವೇದನೆಯಿಲ್ಲದ ಚರ್ಮದ ತೇಪೆಗಳು
ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಕಲೆಯುಳ್ಳ ಚರ್ಮ
ಕೈ–ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಜುಮ್ಮೆನಿಸುವಿಕೆ
ಸ್ನಾಯು ದೌರ್ಬಲ್ಯ
ಕಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಮೂಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
ಮುಖ ಅಥವಾ ಕಿವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಗಂಟುಗಳು
ಹುಬ್ಬುಗಳು ಹಾಗೂ ರೆಪ್ಪೆಗೂದಲು ಉದುರುವುದು
ಕುಷ್ಠರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹೇಗೆ?
ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಕುಷ್ಠರೋಗವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದರೆ ಈ ರೋಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಲ್ಟಿ ಡ್ರಗ್ ಥೆರಪಿ (MDT) ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸರಿಯಾದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದರೆ ರೋಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗುಣಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕುಷ್ಠರೋಗ :
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಷ್ಠರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (NLEP) ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಉಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಪುನರ್ವಸತಿ ಯೋಜನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
- ಮಹಿಳಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (WPL ) ವಿಜೇತರ ಪಟ್ಟಿ (2023 ರಿಂದ 2026)
- ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ಕ್ವಿಜ್ (06-02-2026)
- ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ಕ್ವಿಜ್ (05-02-2026)
- ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ಕ್ವಿಜ್ (04-02-2026)
- ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ಕ್ವಿಜ್ (03-02-2026)
